Portal prowadzi Kancelaria
Babiaczyk Skrocki i Wspólnicy

Łatwiejszy przepływ danych osobowych pomiędzy UE a Japonią

Dane osobowe 24.02.2019

W dniu 23 stycznia 2019 r. Komisja Europejska przyjęła decyzję stwierdzającą odpowiedni stopień ochrony danych osobowych w odniesieniu do Japonii. Decyzja przewiduje swobodny przepływ danych osobowych między tymi dwiema gospodarkami na podstawie gwarancji solidnej ochrony, tworząc tym samym największy na świecie obszar bezpiecznych przepływów danych.

Wydanie decyzji kończy długi proces wzajemnych ustaleń z Japonią, co do odpowiedniego stopnia ochrony, stanowiący część strategii UE w dziedzinie międzynarodowych przepływów i ochrony danych. W lipcu 2017 r. przewodniczący KE Jean-Claude Juncker i premier Shinzo Abe zobowiązali się przyjąć decyzję stwierdzającą odpowiedni stopień ochrony w ramach podjętego przez UE i Japonię wspólnego zobowiązania do promowania wysokich standardów ochrony danych osobowych na poziomie międzynarodowym. 17 lipca 2018 r. UE i Japonia pomyślnie zakończyły rozmowy w sprawie odpowiedniego stopnia ochrony. Strony uzgodniły wzajemne uznawanie swoich systemów ochrony danych za odpowiednie, co pozwoli na bezpieczne przekazywanie danych osobowych między UE a Japonią.

 

Co to jest decyzja o odpowiedniej ochronie?

Decyzja w sprawie odpowiedniego poziomu ochrony jest decyzją podjętą przez Komisję Europejską, ustalającą, że państwo trzecie zapewnia porównywalny poziom ochrony danych osobowych do tego w Unii Europejskiej, poprzez swoje prawo krajowe lub międzynarodowe zobowiązania. W rezultacie dane osobowe mogą bezpiecznie przepływać z Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) (28 państw członkowskich UE oraz z Norwegii, Liechtensteinu i Islandii) do tego państwa trzeciego, bez podlegania jakimkolwiek dalszym zabezpieczeniom lub upoważnieniom. Ta decyzja w sprawie adekwatności dotyczyć będzie zabezpieczeń przewidzianych w japońskiej ustawie o ochronie danych osobowych (APPI). Dotyczy to wszystkich transferów danych osobowych do podmiotów gospodarczych w Japonii.

 

Podstawowe elementy decyzji

Zanim Komisja przyjęła decyzję stwierdzającą odpowiedni stopień ochrony, Japonia wprowadziła dodatkowe zabezpieczenia, w celu zapewnienia, że dane przekazywane z UE będą objęte gwarancjami ochrony zgodnymi ze standardami europejskimi. Zabezpieczenia te obejmują przede wszystkim:

  • Zbiór zasad pozwalających usunąć różnice między europejskim i japońskim systemem ochrony danych. Dodatkowe zabezpieczenia wzmocnią na przykład ochronę danych szczególnie chronionych, poprawią korzystanie z indywidualnych praw oraz warunki, na jakich dane UE mogą być dalej przekazywane z Japonii do innego państwa trzeciego. Zasady te będą wiążące dla przedsiębiorstw japońskich importujących dane z UE oraz będą egzekwowane przez niezależny organ ochrony danych w Japonii oraz tamtejsze sądy.
  • Gwarancje udzielone Komisji przez rząd Japonii i dotyczące dostępu japońskich organów publicznych do danych, aby te mogły wykonywać zadania związane z egzekwowaniem prawa karnego i bezpieczeństwem narodowym.
  • Mechanizm rozpatrywania skarg składanych przez Europejczyków i dotyczących dostępu do ich danych przez japońskie organy publiczne. Japonia zgodziła się na ustanowienie systemu rozpatrywania skarg, pod nadzorem japońskiego organu ochrony danych (Komisja Ochrony Danych Osobowych), w celu zapewnienia, że ​​potencjalne skargi ze strony Europejczyków dotyczące dostępu do ich danych przez japońskie organy ścigania i krajowe organy bezpieczeństwa będą skutecznie badane i rozwiązywane.

 

Jakie są zalety decyzji o adekwatności z Japonią?

Decyzja ma przynieść korzyści zarówno europejskim obywatelom, jak i przedsiębiorstwom. Europejczycy skorzystają z podwyższonego poziomu ochrony, zgodnie z wysokimi standardami ochrony prywatności UE, gdy ich dane zostaną przekazane do Japonii. Przedsiębiorstwa europejskie będą korzystać ze swobodnego przepływu danych z Japonią, jak również z uprzywilejowanego dostępu do japońskich konsumentów. Decyzja stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych uzupełnia umowę o partnerstwie gospodarczym między UE a Japonią, która wchodzi w życie w lutym 2019 r. Dzięki umożliwieniu bezpiecznego przekazywania danych osobowych między UE a Japonią ustalenia dotyczące wzajemnej adekwatności ułatwią wymianę handlową, uzupełniając w ten sposób i wzmacniając korzyści wynikające z umowy o partnerstwie gospodarczym.

 

Z jakimi innymi krajami UE już podejmuje decyzje w sprawie odpowiedniej ochrony?

Komisja przyjęła decyzje dotyczące odpowiedniego poziomu ochrony w następujących krajach i terytoriach: Andora, Argentyna, Kanada, Wyspy Owcze, Guernsey, Izrael, Wyspa Man, Jersey, Nowa Zelandia, Szwajcaria, Urugwaj i Stany Zjednoczone (program „Privacy Shield”). Decyzja w sprawie adekwatności w Japonii jest pierwszą decyzją przyjętą po wejściu w życie RODO.

Decyzje dotyczące Kanady i USA są "częściowymi" decyzjami w sprawie adekwatności. Decyzja w sprawie Kanady dotyczy wyłącznie podmiotów prywatnych podlegających kanadyjskiej ustawie o ochronie danych osobowych i dokumentach elektronicznych (tzw. PIPEDA). Odnoszący się do USA program „Privacy Shield” (Tarcza Prywatności)  jest "częściową" decyzją o odpowiedniej ochronie, gdyż wobec braku ogólnych przepisów o ochronie danych osobowych w Stanach Zjednoczonych, tylko firmy zobowiązujące się do przestrzegania wiążących zasad „Tarczy Prywatności” korzystają z transferów danych.

Komisja jest obecnie w trakcie negocjacji z Koreą Południową o decyzji w sprawie odpowiedniego poziomu ochrony.

dr Michał Matuszczak
Radca prawny