Portal prowadzi Kancelaria
Babiaczyk Skrocki i Wspólnicy

Nowe przepisy zakazujące geoblokowania

E-commerce 07.03.2018

W dniu 6 lutego br. Parlament Europejski przyjął Rozporządzenie w sprawie zakazu geoblokowania. Nowe przepisy mają zapewnić konsumentom szerszy dostęp on-line do towarów i usług takich jak rezerwacje hotelowe, wynajem samochodów, bilety na festiwale muzyczne lub do parków rozrywki w UE. Ograniczone zostaną praktyki polegające na tworzeniu barier handlowych ze względu na lokalizację klientów. Rozporządzenie jest elementem działań na rzecz budowy jednolitego rynku cyfrowego. Jak podkreśla polska posłanka Róża Thun odpowiedzialna za ten projekt, nowe przepisy w sprawie blokowania geograficznego są ważnym krokiem w kierunku jeszcze bardziej konkurencyjnego i zintegrowanego jednolitego rynku cyfrowego, zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorców.

Czym jest geoblokowanie

Problem geoblokowania wiąże się z kwestią nieuzasadnionej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, miejsce zamieszkania czy lokalizację adresu IP. Skala tego zjawiska jest bardzo duża, gdyż aż 63% stron internetowych nie pozwala kupującym z innego państwa UE na dokonywanie zakupów, jak wynika z badań. Blokowanie geograficzne może polegać m.in. na:

  • odmowie dostępu do sklepu internetowego;
  • automatycznym przekierowywaniu klienta na lokalną stronę ze względu na lokalizację;
  • stosowaniu innych warunków sprzedaży, w tym cen, ze względu na kraj, w którym przebywa kupujący czy
  • odmowie sprzedaży ze względu na brak akceptacji zagranicznej karty płatniczej.

Korzyści dla konsumentów

Dzięki planowanym zmianom,  w szeregu przypadków sprzedawcy będą musieli stosować te same warunki sprzedaży oraz ceny wobec osób dokonujących zakupów transgranicznych jakie obowiązują wobec nabywców krajowych. Ułatwienia dla konsumentów dotyczyć będą między innym następujących sytuacji:

  • zakup towaru (np. urządzenia gospodarstwa domowego, elektroniki, odzieży) i jego dostarczanie do państwa członkowskiego, do którego przedsiębiorca gwarantuje dostawę (na ogólnych warunkach lub z możliwością odebrania zakupu w miejscu uzgodnionym przez obie strony, w państwie UE, w którym przedsiębiorca oferuje taką możliwość);
  • nabycie usług świadczonych drogą elektroniczną, które nie są chronione prawem autorskim (np. usługi w chmurze, hurtownie danych, hosting stron internetowych i dostarczanie zapór sieciowych);
  • zakup przez internet usług świadczonych w miejscu, w którym przedsiębiorca prowadzi działalność (np. pobyt w hotelu, imprezy sportowe, wypożyczanie samochodów, festiwale muzyczne lub bilety wstępu na parkingi).

W przeciwieństwie do dyskryminacji cenowej nie będzie zabronione różnicowanie cen. Sprzedający będą więc mogli oferować różne warunki konkretnym grupom klientów na konkretnym terytorium. Sprzedający nie będą też musieli dostarczać klientom towarów poza obszar państw członkowskich, do których oferują dostawę.

Wyłączenie praw autorskich

Chociaż wiele osób tego wyczekiwało, zmiany nie dotyczą treści chronionych prawem autorskim, a więc książek elektronicznych, filmów i seriali (dostępnych na platformach takich Netflix, muzyki do pobrania (np. poprzez Spotify) czy gier online. Negocjatorzy Parlamentu Europejskiego wprowadzili jednak do ustawy "klauzulę przeglądową", która zobowiązuje Komisję Europejską do dokonania w ciągu dwóch lat oceny, czy zakaz geoblokowania powinien zostać rozszerzony.

VAT a geoblokowanie

Stosowanie zakazu geoblokowania będzie dotyczyło przypadków transgranicznej sprzedaży on-line dóbr i usług w UE (z wyjątkiem są tzw. usług w chmurze). Wóczas jeśli sprzedawca nie skupia przeważającej części swojej działalności w miejscu zamieszkania kupującego i nie dostarcza produktów do danego kraju, to będzie mógł stosować stawki VAT obowiązujące w głównym kraju swojej działalności. Będzie to duże ułatwienie dla małych przedsiębiorców, którzy dotychczas obawiali się dostarczania towarów do innych krajów UE ze względu na nieznajomość lokalnego prawa podatkowego. W wypadku dużych sprzedawców (np.: Zalando czy Amazon), którzy standardowo kierują swoją działalność i dostarczają produkty do różnych krajów UE, powinno stosować się generalną zasadę naliczania stawek VAT zgodnie z miejscem konsumpcji dobra.

Następne kroki

Projekt rozporządzenia został przyjęty przez Parlament Europejski. Poparło go 557 posłów, 89 głosowało przeciw, a 33 wstrzymało się od głosu. Teraz porozumienie w sprawie zakazu geooblokowania musi formalnie zatwierdzić Rada UE. Rozporządzenie wejdzie w życie dziewięć miesięcy od dnia jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym UE, tj. przed końcem bieżącego roku (2018).

Legislatorzy podkreślają, że Rozporządzenie w sprawie zakazu geoblokowania to dopiero początek ujednolicania przepisów dotyczących handlu w UE. W dalszej kolejności Parlament Europejski zajmie się kwestią praw autorskich, zharmonizowaniem przepisów o VAT, usprawnieniem dostaw paczek i ustaleniem przepisów dotyczących usług audiowizualnych.

Karina Wronka
Konsultant prawny w kancelarii BSiW